کمبود دارو

هر یک قلم دارو شاید برای ما، صرفا یک عدد خشک و خالی باشد، اما حتی کم‌اهمیت‌ترین داروها از نظر ما، نیازی حیاتی برای شخصی است که از بیماری مرتبط با فقدان آن دارو رنج می‌برد.

کمبود دارو از نسخه‌های خاص عبور کرده و حالا بیماران برای بعضی دارو‌های معمولی هم چند داروخانه را می‌گردند؛ جایی که مشکل از تولید و پخش تا نقدینگی و سهم‌بندی موجودی امتداد پیدا می‌کند.

«ناصرخسروی مجازی»؛ تعبیری که رئیس سازمان نظام پزشکی برای توصیف فروش بی‌ضابطه دارو در فضای مجازی به کار برده است؛ بازاری که به گفته کارشناسان، بدون نظارت کافی، می‌تواند راه را برای گران‌فروشی، داروهای قاچاق، تقلبی و حتی داروهای مخدر هموار کند.

یک کارشناس امور دارویی می‌گوید: «در حوزه داروهای سرطان، برخی داروهای کمکی مورد استفاده در کنار شیمی‌درمانی با کمبود مواجه هستند. در حوزه بیماری ام‌اس نیز بعضی از اینترفرون‌ها و حتی برخی برندهای تولید داخل در دسترس بیماران نیستند. 

یک داروساز می‌گوید: «امروز می‌بینیم که بیمار برای پیدا کردن برخی داروها از این داروخانه به آن داروخانه می‌رود، اما همان دارو در فضای مجازی، شبکه‌های واسطه‌ای و بازار غیررسمی به سهولت قابل تهیه است

کمبود و گرانی دارو در داروخانه‌های تهران باعث شده خانواده‌ها برای درمان بیمارانشان وارد مسیر طولانی و پراضطراب شوند؛ نسخه‌ها دیگر فقط درمان نیستند، بلکه معیاری از توان مالی و دسترسی به دارو شده‌اند.

این‌جا، در صف داروخانه‌های مرجع مثل هلال احمر و ۱۳ آبان، روایت دارو فقط روایت «کمبود» نیست؛ روایت دسترسی است. روایت خانواده‌هایی است که برای رسیدن به درمان، باید دارویاب شوند؛ مسیر طولانی را بروند، صف بایستند، تلفن بزنند، نسخه را چند بار ثبت کنند، از بیمه بپرسند، قیمت بگیرند و آخر سر هم شاید دست خالی بمانند.

یک کارشناس دارو می‌گوید: «در دوران جنگ ۱۲ روزه و پس از آن، به دلیل دشواری در دسترسی به پزشکان متخصص، برخی بیماران ممکن است مستقیماً به داروخانه‌ها مراجعه و درخواست دارو کرده باشند. در مقابل، محتمل است داروخانه‌ها هم در عرضه داروهای غیر OTC (نسخه‌محور) غفلت کنند.

«میاستنی گراویس» یک بیماری خود ایمنی است که سبب‌ساز ضعف عضلانی می‌شود، حالا کمبود دارو و مشکلات شبکه توزیع باعث شده بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری نتوانند مقدار داروی مورد نیاز خود را تهیه کنند.

با وجود ممنوعیت‌ها همچنان دارو‌های مختلفی تبلیغ می‌شوند که نه‌تنها به‌لحاظ قانونی «تبلیغات» آنها ممنوع است، بلکه بسیاری از این دارو‌ها حتی مجوز تولید، فروش و… را نیز از سوی سازمان غذا و دارو ندارند.

گفتگو