تنگه هرمز

امروز در تنگه هرمز، فقط نفت و کشتی جابه‌جا نمی‌شود. بلکه یک سؤال بزرگ‌تر نیز مطرح است و اینکه چه کسی حق دارد درباره امنیت، بیمه و تجارت یک کشتی در آب‌های بین‌المللی تصمیم بگیرد؟ آمریکا می‌گوید امنیت مالی و اقتصادی خود را تعیین می‌کند اما ایران می‌گوید حق حاکمیت و نقش خود در هرمز را حفظ می‌کند و کشورهای ثالث نیز می‌گویند نمی‌خواهند قربانی رقابت این دو شوند

جنگِ هرمز، کشورهای شورای همکاری را در موقعیتی قرار داده است که ناگزیر به همکاریِ بیشتر با یکدیگر و با بازیگرانِ بین‌المللی برای تأمینِ امنیتِ تجارتِ خود هستند. همکاریِ عربستان و قطر، ورودِ امارات به بنادرِ کلیدی، و توسعهٔ کریدورِ شارجه-عمان، همگی نشانه‌هایی از یک همگراییِ اجباری اما واقعی در منطقه هستند.

تنگه هرمز برای دهه‌ها به عنوان «شریان حیاتی انرژی جهان» شناخته می‌شد؛ جایی که هر حرکت کوچک در آن، بازارهای جهانی را تکان می‌داد. اما امروز، در میانه تنش‌های ایران و آمریکا، این پهنه آبی فراتر از یک گذرگاه دریایی، به زمین بازی «جنگ شناختی» تبدیل شده است.

رئیس‌جمهوری آمریکا بار دیگر با تکرار ادعاهای تبلیغات انتخاباتی و جنجالی درباره ایران و تنگه هرمز مدعی شد: «من اکنون تنگه هرمز را قلمرو آمریکا می دانم.» 

بحران در تنگه هرمز فقط یک مسئله نظامی نیست؛ یک شکل از جنگ اقتصادی دریایی است. حمله به کشتی‌ها، تهدید به انسداد تنگه، و ایجاد نااطمینانی در زنجیره انرژی، همگی ابزارهایی برای بالا بردن هزینه ادامه منازعه‌اند.

یکی از نشانه‌های افزایش نارضایتی کاخ سفید از عملیات اسرائیل در لبنان، گفت‌وگوی ترامپ با نیویورک تایمز در روز یکشنبه بود. او در اظهارات خود نتانیاهو را فردی دشوارتوصیف کرد و گفت او باید بسیار قدردان ما باشد.

بر اساس داده‌های صنعت نفت، ایران در بخش بزرگی از دوران جنگ، روزانه درآمد بیشتری از فروش نفت به دست آورد تا پیش از نخستین حملات آمریکا و اسرائیل.

رئیس جمهور آمریکا ضمن تهدید به انجام اقدامات «بسیار شدیدتر» علیه ایران، گفت که کنترل مؤثر بر تنگه هرمز، سلاحی در زرادخانه تهران است.

 تأکید واشنگتن بر «هدایت» کشتی‌ها، ذیل پروژه آزادی ادعاییِ ترامپ، هرچند در ظاهر با هدف کاهش تنش مطرح می‌شود، در عمل می‌تواند به‌عنوان نوعی حضور نظامی فعال تلقی شده و حساسیت‌های امنیتی ایران را تشدید کند. در مقابل، موضع قاطع ایران مبنی بر لزوم هماهنگی همه ترددها با نیروهای مسلح، نشان‌دهنده عزم این کشور برای اعمال کنترل کامل بر این گذرگاه راهبردی است. 

بخشی از ناکامی ها برای دستیابی به یک توافق، به انتظارات نادرست واشنگتن برمی‌گردد. دونالد ترامپ تصور می‌کند که آمریکا همه اهرم‌ها را در اختیار دارد و می‌تواند تهران را وادار به عقب‌نشینی کند؛ درحالی که شواهدی خلاف این تصور را نشان می‌دهد.