توافق ایران و آمریکا

ارزیابی تحلیلی و تطبیقی میان پیش‌نویس اولیه ارسالی از سوی ایالات متحده امریکا موسوم به «طرح ۱۵ ماده‌ای» و متن نهایی حاصل‌شده تحت عنوان «تفاهمنامه ۱۴ ماده‌ای اسلام‌آباد»، به روشنی عقب‌نشینی آشکار و خط‌به‌خط طرف امریکایی را از مواضع زیاده‌خواهانه اولیه به تصویر می‌کشد.

از نگاه پاکستان، حفظ توازن میان واشنگتن و پکن یا میان ریاض و تهران، نشانه سردرگمی نیست؛ بلکه اساس سیاست خارجی این کشور را تشکیل می‌دهد. بنابراین، آمریکا به جای آنکه این رفتار را نشانه غیرقابل‌اعتماد بودن پاکستان بداند، باید آن را یک واقعیت راهبردی تلقی کند که می‌توان از آن بهره برد. 

 پیش‌نویس توافق هسته‌ای که حمایت آمریکا از برنامه هسته‌ای غیرنظامی ریاض را مشخص می‌کند، با وجود پایان یافتن مذاکرات آمریکا و عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۲۵، همچنان منتظر امضای ترامپ است. 

اقتصاد تحریم‌زده و جنگ‌زده، اگرچه برای بخش بزرگی از جامعه هزینه‌های سنگینی ایجاد می‌کند، برای برخی بازیگران خاص فرصت‌هایی نیز به وجود می‌آورد.

فارن پالیسی در مقاله‌ای به بررسی علل شکست و فروپاشی توافق آتش‌بس تنگه هرمز میان ایالات متحده و ایران می‌پردازد. نویسنده استدلال می‌کند که کاخ سفید به دلیل عدم درک درست یا بی‌توجهی به جزئیات متنی که امضا کرده بود، باعث نابودی این توافق شد.

آیا بعد از تحولات اخیر از تفاهم‌نامه اسلام آباد اثری باقی مانده‌است؟ آیا بازگشت به این تفاهم می‌تواند واقعاً سرآغاز صلحی پایدار در منطقه باشد، یا تنها وقفه‌ای کوتاه در زنجیره‌ای طولانی از درگیری‌های نیابتی و نظامی است که سال‌هاست خاورمیانه را در آتش نگه داشته است؟

چهره‌های اصولگرایی که همواره از منتقدان شماره یک برجام به شمار می‌آیند، اخیرا از تفاهم ایران و آمریکا حمایت کردند که تناقض عجیبی با دیدگاه‌های آنان دارد.

یکی از نشانه‌های افزایش نارضایتی کاخ سفید از عملیات اسرائیل در لبنان، گفت‌وگوی ترامپ با نیویورک تایمز در روز یکشنبه بود. او در اظهارات خود نتانیاهو را فردی دشوارتوصیف کرد و گفت او باید بسیار قدردان ما باشد.

از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه، ترامپ نزدیک به ۴۰ بار ادعا کرده که توافق با ایران بسیار نزدیک است. با این حال، پس از ماه‌ها بحران و درگیری‌های متعدد، دیپلماسی همچنان ادامه دارد.

دیپلمات پیشین ایران، معتقد است برخلاف برخی ادعا‌ها هیچ گفت‌وگوی مستقیمی میان ایران و آمریکا در جریان نیست و تنها تبادل پیام از طریق پاکستان ادامه دارد. به گفته او، آمریکا تاکنون هیچ‌یک از مطالبات اصلی ایران را نپذیرفته و همزمان با تشدید اقدامات نظامی و افزایش حضور دریایی خود، در پی کسب امتیاز از طریق فشار و ارعاب است.